zondag 22 november 2009

Zweedse Kruimeltaart

De Zweden zijn meesters in het bereiden van lekkere gerechten en bakwerk met een minimum aan ingewikkeld gedoe en tijd.

Een voorbeeld daarvan is de smulpaj: kruimeltaart. Zo klaar en dan smullen!

Hier het recept voor vier smullers.

  1. Zet de oven op 225 graden.
  2. Vet een ovenvaste vorm in.
  3. Schil, vierendeel, ontpit en snij stukjes van 4-6 appels.
  4. Meng 1 dl paneermeel, 4 el suiker en 1 tl kaneel in een kommetje.
  5. Meng de appelstukjes met het paneermeelmengsel in de ovenvaste schaal.
  6. Snijdt met een kaasschaaf schijfjes boter (of margarine) en bedek daarmee het mengsel.
  7. Giet er 3/4 dl water over.
  8. Zet de schaal midden in de oven.
  9. Haal eruit als de taart een lichtbruine kleur heeft gekregen (na 15-20 min.)
Serveer evt. met ijs, vla of slagroom.

maandag 21 september 2009

Bak je eigen knäckebröd

Zweden = knäckebröd en knäckebröd = Zweden. In Zweden wordt het ook wel hardbrood genoemd, in tegenstelling tot het normale 'zachtbrood'.

In Nederland en België kent iedereen knäckebröd als keurige, praktische rechthoekjes, maar het oorspronkelijke ouderwetse knäckebröd zijn grote ronde schijven met een gat in het midden die vroeger aan een stok in de keuken onder het plafond hingen.

In Zweden woonden (en wonen) veel mensen afgelegen en het knäckebröd was een handige manier om altijd een flinke broodvoorraad te hebben. Omdat knäckebröd bijna geen water bevat, schimmelt het niet en blijft erg lang goed.

Eigengebakken knäckebröd is veel lekkerder dan die uit de winkel en is bovendien helemaal niet moeilijk te maken. Hier volgt een recept.

Voor 12 'wielen'

25 g gist
1 el honing
2 dl yoghurt
4 dl water
6 dl grof roggemeel
1 el heel karwijzaad
2 tl zout
6 dl volkoren meel
3 dl bloem (waarvan 2 voor het uitrollen)

Verkruimel de gist in een deegkom en roer dit fijn met honing, voeg daarna yoghurt en water toe. Roer om. Voeg het roggemeel toe en roer goed om. Bedek de kom met plastic en laat dit voordeeg minstens 6 uur op kamertemperatuur staan.

Rooster het karwijzaad in een droge, hete pan. Stamp het fijn in een vijzel en vermeng met zout en volkorenmeel. Vermeng dit samen met een beetje bloem in het voordeeg.

Zet de oven op 225 graden. Verdeel het deeg in 12 stukken en rol deze tot ballen. Rol deze met een deegroller uit op een met bloem bedekte ondergrond tot dunne schijven. Draai ze tijdens de bewerking vaak om. Prik op het eind de deegschijven met bijvoorbeeld een vork vol met gaatjes. Steek er eventueel met een glaasje of dop een gat uit in het midden.

Bak ze een voor een 8-10 min bovenin de oven.

Ze 'moeten' er slordig uitzien!


Met dank aan Tasteline voor het recept en aan Ibán voor de foto's.

Kijk eventjes in Lalietes blog om te zien hoe leuk ze kunnen worden.

zondag 13 september 2009

De paardenmaker van Okome

Een tijdje geleden gingen we op een advertentie af om zwarte bessen te plukken in het plaatsje Okome.

De eigenaar van het bessenveld bleek een Fransman te zijn die al decennia in Zweden woont. Zijn beroep is meubelmaker, die zich gespecialiseerd heeft in houten paarden, zoals hobbelpaarden en kermispaarden.

In zijn werkplaats waan je je in een andere wereld. Een dergelijk vakmanschap kom je niet gauw tegen.

Hier is zijn website (Zweeds).

maandag 7 september 2009

Zweden-weetjes

De site Vakantie Zweden geeft allerlei algemene informatie over Zweden. Hier vind je tips over wat er te zien en te doen is in Zweden. Vooral handig voor de eerstegangs-Zweden-bezoeker.

vrijdag 4 september 2009

Wereldwijzer Zweden



Deze groep op Flickr laat je het mooie van Zweden zien!

Ga naar de groep, hier kun je lid worden en foto's toevoegen.

donderdag 3 september 2009

V = W

De letters V en W zijn in de Zweedse taal aan elkaar gelijk. D.w.z. ze worden op dezelfde manier uitgesproken (de uitspraak lijkt meer op een -w) en staan in bijvoorbeeld het woorden- of telefoonboek door elkaar.

Ken je bijvoorbeeld iemand die Willems heet en wil zijn telefoonnummer in het telefoonboek opzoeken, kijk dan gewoon onder de V.

Eigenlijk bestaat de letter W niet in de Zweedse taal, de woorden met een -w zijn geïmporteerd uit andere talen.

De beide letters worden dan ook wel eens door elkaar gehaald, bijvoorbeeld in advertenties waar een Volkswagen aangeboden wordt als WV of Wolksvagen!

Foto: jot.punkt

woensdag 26 augustus 2009

Zweedse producten online


Eindelijk! zou ik zeggen. Nu is er een online winkel die typisch Zweedse producten verkoopt. Dit was een groot gat in de markt.

Hier vind je de verrukkelijke ingemaakte haring, viskuitpastei, de heerlijke fruitcrèmetoetjes, Zweedse films en nog veel, veel meer!

Ga hier naar de Zweedse online boutique.

dinsdag 18 augustus 2009

Fotograaf Rutger Blom

De foto die de kop van deze blog siert is genomen door Rutger Blom. Rutger is een Nederlander die zich in Zweden gevestigd heeft.

Je kunt zijn foto's, veelal in Zweden genomen, zien op Flickr.

Rutger heeft ook een fotoblog.

Foto: Håkan Dahlström

woensdag 22 juli 2009

Zweedse kaneelbroodjes

Deze kaneelbroodjes zijn door mijn dochter gebakken. Zweden zijn er dol op, vooral bij de koffie.

Je kunt ze gemakkelijk zelf bakken, maar parelsuiker voor de garnering kan wat lastig zijn te verkrijgen. Parelsuiker smelt niet zoals gewone suiker. Als je supermarkt het niet heeft kun je het proberen bij de boerenbond of speciaalzaken voor thuisbakkers. De merken CSM en Soezie hebben parelsuiker in hun assortiment. Deze parelsuikerkorrels zijn wel groter dan de Zweedse soort, maar wat geeft dat.

Hier het recept:

Tijd: 2 uur, aantal 25 stuks.

Deeg:

  • 25 g gist
  • 75 g boter of margarine
  • 2,5 dl melk
  • ½ dl suiker
  • ½ tl zout
  • 1 tl gemalen kardemom
  • 7 dl bloem
Vulling:
  • 50 g boter of margarine
  • ½ dl suiker
  • 1 tl kaneel
Garnering:
  • 1 ei
  • parelsuiker

Verkruimel de gist in een deegschaal.

Smelt het vet, voeg de melk toe en verwarm dit tot vingerwarmte.

Roer de gist fijn in een klein deel hiervan en voeg later de rest toe. Voeg zout, suiker en kardemom toe en roer om.

Verwerk de bloem in het deeg, het liefst met een handmixer met deeghaken of met een keukenmachine. Het deeg moet zacht en soepel zijn. Laat dit een half uur onder een doek gisten.

Maak de vulling klaar door het vermengen van de ingrediënten.

Rol het deeg uit tot een rechthoek van ongeveer 20x50 cm. Smeer de vulling hierover uit en rol de lap op tot een 50 cm lange rol.

Snijdt schijven van 1½ cm dik en leg deze in papieren gebaksvormen. Laat weer een half uur gisten.

Zet de oven op 225 graden.

Klop het ei en penseel dit voorzichtig over de broodjes (niet drukken). Strooi er parelsuiker over.

8-10 minuten op 225 graden in de oven.

Je kunt de broodjes gemakkelijk in kleinere porties invriezen.

Met dank aan recepten.se, hier zie je ook foto's van de bereiding.

woensdag 15 juli 2009

Liggende meiboom

Hier ligt een meiboom, klaar om opgezet te worden voor het midzomerfeest (lees hier meer).

De constructie van de Zweedse meiboom is eigenlijk heel eenvoudig. Aan een paal wordt bovenaan een dwarsbalk vastgemaakt waaraan twee ringen hangen (vaak fietsvelgen!). De paal, dwarsbalk èn ringen worden bekleed met berkentakken, bloemen, linten en/of vlaggen.

Een midzomerfeest start vaak ermee dat de meiboom door een paar sterke mannen rechtop gezet wordt. Dit exemplaar werd in het gat van een vlaggestok gestoken.

Hier wordt de meiboom rechtop gezet.

dinsdag 23 juni 2009

Fun City

Vroeger heette dit pretpark Himleriket (hemelrijk) en was gezelliger toen.

Nu heet het Fun City en is een vrij pretentieloos pretpark. Wat dieren (incl. kamelen), een kermis waarvan de atracties geïncludeerd zijn in de entreeprijs, je kunt er roeien, zwemmen, er zijn goochel- en circusoptredens, enz.

Het bos, de toestellen en versieringen zien er wat onverzorgd uit.

Dat zijn de nadelen, een voordeel is dat je er best een gezellige en ontspannen dag kunt doorbrengen in een natuurlijke omgeving. Het centrum van het park is de grote ijzeren reus Himble, waarvandaan je een rodelbaan kunt afrijden. Maar ga het niet vergelijken met de Efteling.

Entreekaartje kost 200 kr. per persoon (onder 1 meter gratis). Best wel duur dus.

De homepage van Fun City.

Fun City ligt ten zuiden van Varberg. Zo kom je er.

vrijdag 19 juni 2009

Midzomeravond!

Vandaag gaan we dansen rond de meiboom! Het midzomerfeest is voor mij het hoogtepunt van het Zweedse jaar. Waar je ook bent in Zweden, er is altijd wel een meiboom in de buurt waar vanmiddag rond gedanst wordt op traditionele Zweedse muziek.

Iedereen doet mee: dik of dun; arm of rijk; allochtoon of autochtoon; oud of jong; wonend in Zweden of toerist. Dansen hoef je er niet voor te kunnen, je doet gewoon de anderen na en het met z'n allen omvallen is het leukste wat er is!

Wat hoort er nog meer bij? Een bloemenkrans op je hoofd (als je daar zin in hebt), zon (die het meestal laat afweten) en eventueel een picknickmand.

En dan eten we met dille gekookte nieuwe aardappeltjes met haring in verschillende vormen en véél aardbeien.

maandag 15 juni 2009

Lekkere zepen

Ben je net als ik een echte-zeepliefhebber, zou je als je in Zweden bent 's binnen moeten lopen in een winkel waar ze Björk and Berries producten verkopen.

De zepen (en andere producten) worden in Zweden gemaakt van 100% natuurlijke bestanddelen, o.a. van in Zweden geplukte bessen en bladeren. Op de foto een jasmijnzeep, waarvan alleen de verpakking al een fijn cadeautje zou zijn. Kost 95 kronen, zeg maar ongeveer een tientje.

Kom je voorlopig niet in Zweden of wil je niet zolang wachten, kun je de zepen ook via het internet bestellen.

dinsdag 9 juni 2009

Geniet van de jojk

Jojk is het Samische (Laplandse) woord voor 'lied'. Voor het Christendom zijn intrede had gedaan was de jojk veelal religieus. Het is een bijzondere, traditionele manier van zingen en een van de oudste muziekvormen van Europa.

Men kan jojken over alles: liefde; de natuur; vriendschap; of - zoals deze - de zon. De Samen zeggen echter niet jojken over de zon, maar de zon jojken (de zon zingen). Solveig Andersson:



Hieronder de moderne jojk Liekkas (warm) door Sofia Jannok.



Bronnen: Wikipedia

maandag 8 juni 2009

De Student

Vorige week vrijdag was het 'Studenten'.

Het afsluiten van het gymnasium is altijd een grote happening. Overigens is 'gymnasium' een verzamelnaam voor allerlei middelbare scholen en heeft dus niet zo'n hoge status als het Nederlandse gymnasium.

De dag dat je het gymnasium in Zweden verlaat, ben je De Student ('Studenten'). Jongens dragen een keurig zwart pak, meisjes een witte jurk en iedereen heeft een studentenpet op.

De deur van de school gaat ceremoniaal open, waarna de 'studentuitlaat' plaatsvindt: ze komen allemaal ontzettend blij naar buiten. Familie en bekenden staan te wachten, vaak met een bord met een foto van De Student als peuter hoog in de lucht gestoken.

De studenten klimmen op wagens en rijden in optocht door de stad om de hele dag -en nacht- door te feesten.

Foto: bjaglin

Meer blije foto's hier.

donderdag 4 juni 2009

Odd Molly: een successtory

Tien jaar geleden was hij een dakloze die zich voornamelijk ophield bij de metrostations van Stockholm. Nu is Per Holknekt eigenaar van het modeconcern Odd Molly en daarmee multimiljonair.

Zijn creativiteit deed zich al gelden toen hij als achtjarig jochie speelgoedrails bouwde en verkocht. Als rebellerende tiener stond hij meestal op zijn skateboard.

Toen hij voor een weekje naar Amerika ging om de echte grote skateboardhelden te zien bleef hij er vijf jaar hangen en werd er wereldkampioen skateboarden.

Tijdens zijn verblijf in Amerika ontwierp hij ook skateboardkleding en startte een skateboardmagazine.

Per wilde met alles meedoen en bijblijven en toen dat allemaal een beetje teveel voor hem werd greep hij jammer genoeg naar de fles. Het gezinnetje dat hij inmiddels had opgebouwd viel hiermee uit elkaar en hij verloor alles wat hij had. Een zwerversbestaan rond de metro van Stockholm werd Per's lot.

In het jaar 2000 kreeg hij echt genoeg van zichzelf, besloot van de drank af te komen, wat met de geëngageerde hulp van een maatschappelijk werker lukte. In 2002 starte hij Odd Molly op, wat zich ontplooide tot een succesvol damesmodeconcern. Volgend jaar brengt Odd Molly ook een herencollectie uit

Inspirerend, toch!

Foto (Per Holknekt temidden van zijn modellen): Tammy Manet

Bron: Blogg.Shortcut.nu

zondag 31 mei 2009

Terug naar de 18e eeuw

Nog tot en met 7 juni 2009 kun je op een Göteborgse rondvaartboot, 'Paddan' (de pad) genaamd een rondvaart maken naar het spiegelretourschip Götheborg dat in de haven aangemeerd ligt.

De Götheborg is een kopie van het prachtige spiegelretourschip met dezelfde naam dat in 1745 op terugreis van China
, volgeladen met porselein en thee, vlak bij de thuishaven Göteborg aan de grond liep en zonk.

De rondreis met gidsen in kleding van destijds begint bij Kungsportsplatsen en duurt 100 minuten. Men gaat ook aan boord van het historische schip en krijgt er een korte rondleiding.

Na 7 juni gaat de Götheborg op zomertoernee, maar in de herfst worden de rondvaarten weer opgepakt.

Dagelijks t/m 7 juni 10.30, 12.30 en 14.30 uur (wijzigingen kunnen voorkomen).

190 kr. voor volwassenen en 95 kr. voor kinderen van 6-16 jaar. De kaartjes worden bij de rondvaartboot verkocht.

Foto: Johan Larsson

dinsdag 26 mei 2009

Mooi Zweeds boek

De titel zou in het Nederlands luiden: Het is 1988 en het begint net te sneeuwen, geschreven door Sigge Eklund.

De hoofdpersoon vindt een doos met cassettebandjes uit zijn jeugd. Bij het beluisteren van deze komen er vele herinneringen terug, met name over de relatie met zijn vader. Dit leidt ertoe dat hij de familierelaties beter gaat begrijpen en verder kan gaan.

Jammer genoeg is het boek niet vertaald, maar kun je Zweeds is het heel goed leesbaar: gemakkelijk taalgebruik en dun.

maandag 25 mei 2009

Knäckebröd

Als er iets Zweeds is, dan is het wel knäckebröd.

Maar behalve dat het gezond, goed voor de lijn en eeuwig houdbaar is, gebruiken ze in Zweden ook knäckebröd als er iets in je slokdarm blijft steken.

Hoe? Gewoon een stukje droog knäckebröd kauwen en doorslikken. Helpt gegarandeerd.

3-6 juni: Sweden Rock Festival

Hardrockers opgelet! Over negen dagen gaat het jaarlijkse grootste muziekfestival der Vikingen weer van start in het kleine plaatsje Norje in Zuid-Zweden.

Je kunt er nog kaartjes voor kopen. Wel snel zijn want ze zijn bijna uitverkocht! Ben je te laat, kun je misschien via een Zweedse advertentiesite nog aan kaartjes komen. Klik hier.

Je komt er het gemakkelijkst om naar Kopenhagen te vliegen, op het vliegveld de trein te nemen naar Sölvesborg. Vanaf het station gaan er rockbussen naar het festival.

De homepage van het Sweden Rock Festival.

woensdag 13 mei 2009

Zondag verkiezingen Samenparlement

Op zondag kiezen de 20.000 Samen van Zweden opnieuw hun parlement, dat zetelt in de Laplandse stad Kiruna. Het Samenparlement werd voor het eerst gekozen in 1993. Het Samenparlement behartigt de belangen van het Samische volk binnen Zweden. Dit valt niet altijd mee want omdat het een parlement binnen de grenzen van een ander parlement - het Zweedse - ligt en de belangen van de Samen nogal eens botsen met de besluiten van het Zweedse regeringsparlement. Noorwegen en Finland hebben hun eigen Samenparlement.

Tien procent van de Samen in Zweden, leiden nog steeds het oeroude nomadische bestaan (wel met moderne hulpmiddelen) en laten hun rendierenkuddes al rondzwervend grazen over het uitgestrekte noorden van Zweden.

Link naar Samisch Informatie Centrum (Engels).
Link naar het Ájtte Samenmuseum in Jokkmokk (Engels).

Bronnen: Wikipedia over Rendier; Zweedse Wikipedia over Samenparlement; Wikipedia over Samen; het Zweedse nieuwsbericht.

Foto: Jokkman

dinsdag 5 mei 2009

Roxette is back

Na een jaar of zeven stilgelegen te hebben vanwege ziekte van de zangeres Marie Fredriksson treedt het populaire Zweedse popduo Roxette weer voor het eerst op, en wel in de concertserie Night of the Proms, in België en Nederland!

zondag 3 mei 2009

Pippi wordt Sara

Vandaag, 4 mei 2009, viert Inger Nilsson haar 50e verjaardag. Als 9-12 jarige speelde zij het sterkste meisje van de wereld: Pippi Langkous.

Inger heeft na haar debuut als Pippi haar actrice-carrière voortgezet en speelt momenteel in de comedie 'Änkeman Jarl' (Weduwnaar Jarl), op 6 mei te zien in Skövde en op 13 mei in Karlstad (kaartjes).

Over het 50 jaar worden zegt Inger: "Hoe ouder hoe beter! Alle verwachtingen vallen van je af en je kunt het advies van anderen in de wind slaan. Ik ben nu zo oud dat ik voor mijn eigen leven verantwoordelijk kan zijn!"

Van harte gefeliciteerd, Inger!

Ängavallen: ecologisch & luxueus

Het hotel-restaurant van landgoed Ängavallen ('Weilanden') op de zuidpunt van Zweden is echt iets unieks.

Ecologie en luxe gaan hier hand in hand. De dieren van het landgoed worden met het grootste respect behandeld, op een manier die uniek is in de wereld.

Als u hier rondloopt snuift u de geuren van de eigen kruidentuin in, terwijl u geniet van het lieflijke landschap. U kunt de ecologische producten in het winkeltje kopen om mee te nemen, óf uzelf laten verwennen in het bijbehorende restaurant. Wilt u nóg langer blijven, boek dan een kamer in het hotel.

Als u met de auto via Malmö naar Zweden komt, vindt u hier een ideale rustplaats om de volgende dag uitgerust verder te rijden naar het hoge noorden.

Bezoek de website voor alle informatie in het Engels.

Klik hier voor Ängavallen op de landkaart.

vrijdag 1 mei 2009

Koeiendansdag!

We komen net terug van een ochtend op een boerderij waar de koeien voor het eerst na een lange winter het weiland ingelaten werden.

Dat wordt door melkproducent Arla jaarlijks groots aangepakt. De betessläpp ('graasland-vrijlaten') wordt ruim van tevoren aangekondigd en publiek is welkom. Een van de weilanden wordt omgedoopt tot parkeerplaats en iedereen wordt verwelkomd met een pakje ecologische melk en een kanelbulle (kaneelbroodje) en via een vragenspel kun je een T-shirt met de tekst 'Boer' winnen.

Klokslag 11 uur werd het hek van de stal opengemaakt en de eerste koe wandelde naar buiten. Ze schrok een beetje van al die mensen en wist niet waar ze nu eigenlijk naar toe moest. Ze wilde bijna weer terug de stal in toen al haar vriendinnen er luid loeiend uit kwamen gerend. Jippie! Joehoe! Rennen! Springen! Dansen! Loeien! Wat een vreugde!

Een hele wereld vol met eten, lekker dik gras gekruid met paardenbloemen. Na een minuut of tien was de rust teruggekeerd en de koeien stonden uitgespreid over het weiland heerlijk te smikkelen.

Tijdens dit gebeuren stond er een koe nog aan de melkrobot en toen ze klaar was keek ze verbaasd rond in de stal. Waar is iedereen? Een beetje bang wandelde ze ook de deur uit, maar toen ze haar vriendinnen zag -hoppetiehop!- lekker erachteraan!

Jammer genoeg had ik m'n camera vergeten. Daarom hier maar een reclamefilmpje van Arla:


De data van de koeiendans worden hier jaarlijks aangegeven.

donderdag 30 april 2009

Recept smörgåstårta

Een smörgåstårta (letterlijk: boterhamtaart) is een typisch Zweeds gerecht met brood als basis. Qua smaak kan het vergeleken worden met onze koude schotel.

Het is heel gemakkelijk te maken en op vele manieren. Je kunt echt je fantasie de loop laten!

De smörgåstårta die in ons gezin de favoriet is heet: 'met de smaak van zee'. Je gebruikt er grote ronde witbroodschijven voor, die je waarschijnlijk niet in Nederland kunt krijgen. Je kunt dan een vierkante taart maken met sneeën witbrood zonder korst. Maak het liefst de dag van tevoren klaar, alleen de garnering vlak voor de servering. Hier het recept:

2 pakken Hönökaka (totaal 8 halve schijven) of een heel gesneden wit zonder korst.

Vulling 1
2 hardgekookte eieren
1 pakje crabsticks
2 dl crème fraiche
1 dl mayonaise
1 tl curry

Vulling 2
½ dl rode viskuit (kun je dat kopen in Nederland?)
1 dl crème fraiche
½ dl mayonaise
½ dl fijngeknipte bieslook

Garnering
1 dl crème fraiche
1 dl mayonaise
2 dl fijngeknipte bieslook en/of dille
stukje komkommer
200 g gerookte zalm in plakjes
100 g gepelde garnalen
½ dl rode of zwarte viskuit

  1. Hak de gekookte eieren en de crabsticks fijn.
  2. Maak de twee vullingen afzonderlijk door de ingrediënten met elkaar te vermengen.
  3. Vorm een ronde schijf van twee halve hönökakas of maak een vierkant van 9 sneetjes witbrood (zonder korst) op een geschikte schaal.
  4. Smeer de helft van vulling 1 uit over de laag brood en leg er een nieuwe laag brood op.
  5. Smeer vulling 2 uit over de taart en leg er een nieuwe laag brood op.
  6. De andere helft van vulling 1 hierover en dek af met een laag brood.
  7. Verpak de taart in plasticfolie en laat dit een paar uur in de koelkast staan (of vries het in voor later gebruik).
  8. Haal de taart weer tevoorschijn (en laat deze ontdooien als hij bevroren is). Snijdt eventueel de rand bij, zodat deze mooi recht is.
  9. Meng de crème fraiche met de mayonaise en smeer deze over de boven- en zijkant van de taart.
  10. En nu het leukste: garneer met de geknipte kruiden, schijfjes komkommer, garnalen, zalm en viskuit.
Zie ook het recept voor warme boterhamtaart!
    Foto: Mrs. Gemstone

    vrijdag 10 april 2009

    Zweden

    In deze blog wil ik vertellen over m'n nieuwe land Zweden, waar ik nu sinds ruim tien jaar woon. Er komen tips, recepten, vakantie-ideeën, beschrijvingen van hotels en restaurants, aankondigingen van happenings en wat dies meer zei.

    Kom graag met vragen en reacties!