woensdag 22 december 2010

Speculaas met kaas!

De kerst komt er aan en een van de lekkernijen waar de Zweden zich mee verwennen zijn hun peperkoekjes (vergelijkbaar met speculaas) met kaas. Een rare combinatie misschien, maar het is zeker het proberen waard! Alle soorten kaas kun je ervoor gebruiken, maar hier neemt men het liefst geitenkaas of smeerkaas uit een tube. Dit wordt dan graag weggespoeld met glühwijn. 

Zweedse kaas uit een tube kun je hier bestellen. Verkrijgbaar in allerlei smaken. De Zweedse peperkoekjes hebben ze er ook, evenals glühwijnconcentraat (alcoholvrij), die je naar keuze aanlengt met water of rode wijn.

O ja, niet vergeten: in de glühwijn horen rozijnen en amandelschilfers! Ook op hetzelfde adres kant-en-klaar te koop.

Veel reclame voor hetzelfde bedrijf, maar dit is naar mijn weten het enige postorderbedrijf gespecialiseerd in Zweedse producten.

Foto: Darkangels

woensdag 15 december 2010

Kerst met boerenkool!

Toen ik als pasgetrouwde mijn Zweedse man spruitjes voorschotelde reageerde hij verrast: "Wat een feestmaaltijd!" Het bleek dat men in Zweden spruitjes voornamelijk met kerst eet, naast ham, rode kool, haring, gehaktballetjes en kleine knakworstjes (zogenaamde prinsworstjes). Nu we in het Zweedse landschap Halland wonen, is de hoofdgroente van de kerstmaaltijd echter boerenkool, die men in Zweden groene kool noemt (ja, het is ook groen).

Boerenkool wordt in Zweden alleen in Halland geteelt. Je koopt het in de winkel in grote 20-literzakken. Ik heb vorige week zo'n zak ingeslagen, die de hele winter buiten zal staan om er zo nu en dan van te eten. De zak staat open want er moet lucht bij komen. Het afwisselend bevriezen en dooien komt de smaak ten goede.

Vorig jaar hadden we zoveel sneeuw dat de zak helemaal verdwenen was. Toen de sneeuw eindelijk in april of zo begon weg te smelten kwam daar ineens de boerenkool -die ik helemaal vergeten was - weer tevoorschijn!

Je kunt de boerenkool ook schoongemaakt en voorgekookt kopen in de in Zweden zoveel gebruikte in plastic verpakte 'worsten'.

Ik had vorige week een heerlijke vegetarische maaltijd met boerenkool klaargemaakt en zelfs de kinderen vonden het lekker! Hier het recept:

Vegetarische boerenkoolschotel
(voor 4 personen, bereidingstijd ongeveer 30 min)
  1. Bak 1 grote of 2 kleine geschipperde ui glanzig in wat margarine
  2. Pluk het bladgroen van een struik boerenkool (ongeveer 500 g bladgroen) en was deze in ruim water. Je kunt ook boerenkool uit de diepvries gebruiken. Kook de boerenkool eventjes zacht in een beetje water en mix het fijn met de staafmixer. Laat het vocht er zoveel mogelijk uit wegkoken. 
  3. Voeg nog wat margarine en de boerenkool bij de ui en bak nog een minuut samendit samen. 
  4. Knip 15 gedroogde pruimen in kleine stukjes en voeg deze toe.
  5. Zout, peper en bouillonpoeder naar smaak toevoegen.
  6. Kook voor 4 personen rijst, couscous o.i.d. (of gebruik restjes uit de koelkast).
  7. Vermeng de gekookte graanprodukten met het boerenkoolmengsel.
  8. Serveer met 200 g cashew- of andere noten.

zaterdag 20 november 2010

Gezond zweten

De in 1978 opgerichtte vrijwilligersorganisatie Friskis & Svettis zet mensen over heel Zweden aan het gymmen. Sinds twee maanden ook mij! In mijn stad kun je er zowel gymmen in groepen en zelfstandig trainen op machines.

Omdat het vrij goedkoop is vergeleken met andere clubs kom je er werkelijk Jan en Alleman tegen, van volgetatoeëerde spierbonken tot fragiele oude dametjes; gekleed in de meest flashy sportkleding of in een oud T-shirt.

Je kunt er maand-, halfjaar- of jaarkaarten kopen, maar er ook een enkel keertje gaan gymmen.

Foto: Beavela

zondag 31 oktober 2010

Rijden met een mobieltje

Zweden is het enige land in Europa waar het is toegestaan om je mobieltje te gebruiken tijdens het autorijden. Nog wel; er wordt druk over gepraat om het ook hier te verbieden. Dat zou het leven van 10 tot 20 personen per jaar redden.

Foto: Ryan Harvey

zaterdag 23 oktober 2010

Karin en Carl Larsson: liefde & kunst



Het kunstenaarsechtpaar Karin (1859-1928) en Carl (1853-1919) Larsson is echt een verhaal apart.

Karin Bergöö is de dochter van een succesvolle koopman. Al gauw wordt duidelijk dat ze kunstzinnig aangelegd is en volgt na de handwerkschool in Stockholm de kunstacademie. Daarna vertrekt ze naar een Scandinavisch kunstenaarsgemeenschap in het plaatsje Grez bij Parijs.

Carl groeide op in een zeer arm gezin, maar het lukte hem mede dankzij aanmoediging van zijn leraar om op de voorbereidende en later een lagere afdelingvan de kunstacademie te komen. Tot aan dat hij zich in 1882 in de Scandinavische kunstenaarsgemeenschap te Grez vestigde richtte hij zich op het schilderen met olieverf, maar gaat hierna over op aquarelleren.

Hier in Grez vinden Karin en Carl elkaar. Ze trouwden in 1883 en keerden terug naar Zweden in 1885. Het huwelijk werd gezegend met maar liefst acht kinderen. Later kregen ze van Karins vader een klein huisje in Sundborn. Dit huisje, Lilla Hyttnäs, werd hun gezamenlijke kunstproject. Karin richtte het huisje in op haar eigen zeer vrijzinninge manier en zowel het huis als Karin en de kinderen waren Carls favoriete schilderobjecten.

Carls aquarellen die een ideaal gezinsleven schilderen zijn kenmerkend voor het beeld wat velen van Zweden hebben.

Het huis bestaat nog steeds en ziet er nog hetzelfde uit als in Karin en Carl's tijd. Je kunt dit huis bezoeken, het ligt hier.

Informatie komt van de officiële website over het echtpaar Larsson.




woensdag 18 augustus 2010

Liseberg

Vorige week gingen we als afsluiting van de zomervakantie een dagje naar het attractiepark Liseberg in Göteborg. Het ligt midden en de stad en we kozen ervoor om met het openbaar vervoer te gaan.

Omdat het midden in Zwedens tweede stad ligt, is het niet echt supergroot, maar er zijn wel superveel attracties: enge; gezellige en voor de allerkleinsten.

Het is mooi aangelegd en er gewoon een dagje vertoeven maakt op zich al een geslaagde dag.

Er zijn veel eettentjes en restaurants.

Je betaalt een kleine entré, waarna je in een van de kiosks in het park dagkaarten of knipkaarten kunt kopen.

Hoe kom je er met het openbaar vervoer?

Klik hier voor het opzoeken van de juiste tramlijn (meestal tram 5).
Kaartjes koop je in automaten in de trams.

Op zaterdagen in de zomertijd brengt het rijdende trammuseum je naar Liseberg vanaf het Centraal Station.
Hier kun je alleen contant betalen bij de conducteur die langskomt.

zondag 18 juli 2010

Zweedse paardjes

In Nederland bieden we molentjes en klompjes als souvenir, in Zweden zijn het elandenstickers voor de auto of houten paardjes, de zogenaamde dalapaarden.

Dit houtsnijwerk was al in de 17e eeuw een bijproduct van de meubelmakerijen in het landschap Dalarna. Ze werden vaak thuis gesneden als speelgoed voor de kinderen. Ook de beschildering is typisch voor deze omgeving in Zweden.

Tegenwoordig zijn de vrolijk gekleurde paardjes symbool voor heel Zweden en worden in massa's vervaardigd, niet alleen in Zweden maar ook in China (geldt dat laatste niet ook voor de Nederlandse klompjes?).

Zo'n paardje fleurt je huis op of is een leuk speelgoed voor je kleintje dat waarschijnlijk zijn/haar leven meegaat.

Hier kun je ze gewoon op internet bestellen, de èchte (geen Chinese).

Foto: iwishmynamewasmarsha


donderdag 6 mei 2010

Zweedse ovenpannenkoek


Weer zo'n gemakkelijk, snel-klaar-en-toch-lekker recept uit Zweden.

Na het mixen van de ingrediënsen (die je meestal toch in huis hebt) giet je het beslag op een bakplaat en schuif je het in de oven. Rasp er wat wortels bij of maak een zakje kant-en-klaar sallade open voor de vitamientjes.

Terwijl je de tafel dekt en misschien nog tijd over hebt om een paar bladzijden te lezen bereidt de maaltijd zichzelf.

Voor 4 personen

Zet de oven op 200°C met de bakplaat met opstaande rand (ongeveer 1 cm) erin.

  • Meng 3 dl. bloem (of 2 dl. bloem en 1 dl. volkorenmeel) en een halve theelepel zout in een grote, hoge kom.
  • Mix hier beetje bij beetje 6 dl. melk doorheen. Zorg ervoor dat er geen klontjes meer in de meel zitten.
  • Mix er 3 eieren doorheen.
  • Haal de hete bakplaat uit de oven en smeer deze met wat olie.
  • Giet het beslag in de bakplaat en strooi er eventueel wat havervlokken over uit.
  • Schuif de bakplaat voorzichtig in het midden van de oven.
Na ongeveer een half uur is de ovenpannenkoek goudgeel/bruin. Snijdt hem in stukken en serveer.

Lekker met bijvoorbeeld poedersuiker en citroensap.

zondag 14 maart 2010

De winter van 2010



Deze winter zal men niet gauw vergeten. Bij Zweden denkt men natuurlijk aan sneeuw en ijs, maar eigenlijk is men alleen in het hoge noorden gewend aan een maandenlang sneeuwdek.

In het meer zuidelijke deel, waar wij wonen, verlangt men naar een witte kerst, maar daarna moet de sneeuw weer gauw wegsmelten. Onze buurman was allang blij dat het regende met de kerst, hij heeft een enorme hekel aan sneeuwruimen. Maar daarna kreeg hij letterlijk de volle laag en de rest van Zweden met hem.

Het sneeuwde en sneeuwde en sneeuwde. Maandenlang. En omdat de temperatuur onder nul bleef werd dat laag op laag op laag. Ons trottoir werd een 'gang' tussen twee sneeuwwallen. Het trein- en busverkeer werden ontregeld. We werden regelmatig aangeraden om binnen te blijven. De wegruimers konden het niet meer bijhouden en vele wegen werden onbegaanbaar. Tientallen platte daken van winkels, opslagruimten, sporthallen e.d. stortten in onder hun zware last, wat het leven van een enkeling en een aantal dieren kostte. Hier een krantenbericht over het ingestortte automuseum in onze stad.

Zelf hebben we de sneeuw van ons bijna-platte dak voor de zekerheid maar laten ruimen. Dat sliep meteen een stuk beter.

Als je door de stad liep, moest je niet alleen uitkijken voor gladde ijsplekken op het trottoir, maar je deed er ook goed aan om af en toe omhoog te kijken om te ontwijken onder dreigende sneeuwmassas of ijspegels van de daken te lopen.

Maar natuurlijk werd er ook ontzettend genoten: skiën, sneeuwmannen maken, sleeën. En alles wordt zo mooi ... en zo stil ....

Gisteren maakten we een wandeling en in het zonnetje kregen we zelfs een beetje een lentegevoel. Totdat we een sneeuwbui over ons heen kregen, die wel mooi de inmiddels zwart geworden sneeuwbergen met een wit laagje bedekte.

De foto's hierboven komen uit ons Flickralbum.

woensdag 3 februari 2010

Zweedse jams

Eergisteren schreef ik over de in Zweden zo geliefde vossenbes en vandaag vond ik een adres waar je allerlei Zweedse jams kunt kopen. De site heet Zweedse-Jam-Leveranciers.

Een heel bijzondere jam is de kruipbramenjam (worden hier bergbraambessen genoemd).

Kruipbramenjam op brood gebakken met vossenbessenjam


Vossenbessen worden ook rode bosbessen genoemd en zijn hier te koop onder die naam.

Jammer genoeg worden er geen prijzen vermeld, maar waarschijnlijk is het hier goedkoper dan bestellingen vanuit Zweden.

Weet iemand waar je nog meer Zweedse producten kunt krijgen? Laat graag een berichtje achter!

maandag 1 februari 2010

De verrukkelijke vossenbes

Zweden zijn dol op bessen in allerlei soorten en maten, maar vooral als ze in hun eigen uitgestrekte bossen groeien.

Een erg veel gebruikte bes die veelvuldig op tafel voorkomt is de vossenbes, lingon in het Zweeds.




Ze groeien aan een klein wintergroen struikje dat familie is van de heide.

Het speciale met deze bes is dat het een natuurlijk conserveermiddel (benzoëzuur) bevat. Men maakt er o.a. 'rauwe' jam van: gemoeste verse bessen vermengt met wat suiker, waarin het hoge vitamine-C-gehalte behouden blijft.

Vossenbessenjam wordt bijna altijd geserveerd bij de bekende Zweedse kleine gehaktballetjes. Verder maakt men ook frisdrank van de bessen. De bessen zijn niet lekker om zonder suiker te eten.

Zelf doe ik altijd wat vossenbessenjam in mijn brooddeeg, waardoor het brood veel langer mals blijft.

Rauwe bessen kun je soms in het najaar op de markt en als goedkope jam in halve-literemmertjes of als 'worst' in plastic verpakt in iedere supermarkt kopen.

Online kun je het hier bestellen. Wel duur natuurlijk door de verzendkosten.